Cîhan

Ocalan dikare roleki li Sûrîye bileyze, lê dê bike yan…!

Wezîrê derve yê Tirkiye Hakan Fidan diyar kir ku hikûmeta Sûriyeyê dikare bi HSD’ê re peymanên xwe çêbike û got, “Dema ku mijar tê ser PKK’ê, em dizanin ku di nav HSD’ê de hin hêmanên diyarkirî hene, û em dizanin ku armanca wan a yekane ew e ku li dijî Tirkiyeyê têkoşînê bikin.”

Wezîrê Derve Hakan Fîdan di rûniştineke bi navê “Hevpeyvîna Nûçegihan” de ku di çarçoveya 23. Foruma Dohayê de li Dohaya paytexta Qeterê hat lidarxistin, pirsên edîtorê dîplomasiyê yê rojnameya The Guardian Patrick Wintour bersivandin.

Fîdan diyar kir ku gelek tişt hene ku li ser Sûriyeyê werin gotin, ku Sûriye her tim ji bo wan welatekî pir girîng bûye, û çi li Sûriye û Iraqê bibe, bandorên van bûyeran tavilê li Tirkiyeyê têne hîskirin.

Fîdan diyar kir ku bûyerên ku li Sûriyeyê qewimîn bandorek girîng li ser Tirkiyeyê kirine di warê ewlehî, aramî, krîza penaberan, aboriyê, pirsgirêkên sînor û gelek aliyên din de û wiha domand:

“Tirkiye welatekî ku dikare hin baar hilgire. Lêbelê, li Sûriyeyê trajediyek mirovî çêbûye. Ev ji bo me nayê tehemûlkirin. Ji ber vê yekê Serokkomarê me, Birêz Erdogan, polîtîkayek deriyê vekirî pejirand. Wî deriyên me ji bo bi mîlyonan mirovên ku ji rejîma Esed direvin û mal û milkên xwe diterikandin vekir. Îranî û Rûsan piştgiriyek girîng dan rejîma Sûriyeyê. Salên 2016 û 2017 salên pir dijwar bûn, û ji hingê ve civaka navneteweyî dev ji piştgiriya muxalefeta li Sûriyeyê berda. Qeter û Tirkiye di piştgiriya muxalefeta Sûriyeyê de bi tenê man ji ber ku Amerîkî û Rojava ji hin derdoran şîret wergirtine da ku alîkariya muxalefeta xwe ya li Sûriyeyê, PKK, bikin.”

Fîdan pirsek li ser entegrekirina PKK/YPG, a bi navê SDF li Sûriyeyê, di nav artêşa Sûriyeyê de bersiv da.

Fîdan bi bîr xist ku Tirkiyeyê hêviyên xwe ji HSDê bi zelalî diyar kiriye û got ku hikûmeta Şamê jî hêviyên xwe ji HSDê bi zelalî diyar kiriye.

Fîdan diyar kir ku di vî warî de çend xalên girîng hene û got, “Hikûmeta Sûriyeyê û HSD dikarin di navbera xwe de li hev bikin ji ber ku hikûmeta Sûriyeyê hikûmetek serwer e. Ew dikarin peymanên xwe bikin, lê dema ku dor tê ser PKKê, em dizanin ku di nav HSDê de hin hêmanên diyarkirî hene û em dizanin ku armanca wan a yekane şerê li dijî Tirkiyeyê ye. Ji ber vê yekê, em daxwaza derxistina hêmanên ne-Sûrî ji HSDê dikin. Em daxwaza vekişîna tavilê ya hêmanên ji Iraq, Îran û Tirkiyeyê dikin. Ev dê destpêkek baş be. Ya duyemîn, divê hemî hêmanên ku li dijî berjewendî û ewlehiya Tirkiyeyê ne werin derxistin. Bê guman, nirxandin û nîqaşên mezintir û teknîkîtir dê li Şamê werin kirin. Em behsa pêvajoyek hêsan nakin. Em behsa entegrekirina 50,000-60,000 yekîneyan di nav artêşeke nû de dikin. Divê ev pêvajo bi niyetek baş were meşandin.”

Fîdan tekez kir ku şopandina pêvajoyek tenê prosedurî ​​û sembolîk ji aliyê HSDê ve, bi armanca afirandina wê encamê ku ew beşdarî pêvajoya entegrasyonê bi cîhanê re dibin û gavên rastîn û berbiçav naavêjin, dê ne bawerbar be. Ji ber vê yekê, wî tekez kir ku ew ji her du aliyan jî tevlêbûnek rastîn hêvî dikin.

Ji Fidan pirdîn: Gelo hevdîtinên bi rêberê PKKê Abdullah Öcalan re dikarin rolek di vê pêvajoya entegrasyonê de bilîzin:

“Ew dikare rolek bilîze. Dema ku ez di navbera salên 2009 û 2013an de wekî Rêvebirê Rêxistina Îstîxbarata Neteweyî (MIT) xebitîm, min bi rêveberiya PKKê re têkilî danî. Me civîn li dar xistin û hewl da ku bigihîjin xalek diyarkirî. Di bingeh de, em pir nêzîkî têgihîştinek hevpar bûn. Me kir, lê PKKê ji ber Sûriyeyê ev têgihîştina hevpar terikand, û biryara Öcalan a devjêberdana biryara PKKê ya dûrketina ji vê peymana lihevkirî divê were nirxandin. Di her rewşê de, ev êdî di rabirdûyê de ye. Lê, wekî hûn dizanin, dîrok xwe dubare dike. Ez difikirim ku ew dikare rolek bilîze, nemaze li Sûriyeyê. Lê gelo ew ê bixwaze rolek bilîze, an jî ew ê wê wekî leverage bikar bîne? Em nizanin.”

Back to top button