Û niha… 1,5 milyon filistînî bê xanî, derman û bê ceyran in

Ger hûn hûrguliyan xeyal bikin, ew ê we xemgîn an jî dîn bike.

Ebdulrehman El-Reşîd

Kesên ku bi nûçeyên êrîşên 7’ê cotmehê dilgeş bûn, dibe ku ji bo kêliyekê jî nefikirîn ku li ser roja din bipirsin, gelo wê piştî wê çi bibe? Tiştê ku paşê qewimî bi tevahî pêşbîn bû. Êrîş û koçberkirineke mezin.

Nêzîkî milyonek û nîv filistînî, xelkê nîvê bakurê Xezayê, bîst kîlometran ber bi başûrê wê ve koçber bûn, da ku li bîst kîlometrên mayî yên Zîvalê bi milyonek filistînî re bijîn!

Niha, bi deh hezaran malbat bê av, elektrîk, sotemenî û xanî, û bê nexweşxane û dibistan in. Vîdyo û nûçeyên wan dilgiran in.

Ma yên ku dilşa dibin dikarin hinekî xwe nizm bikin û li çarenûsa gel bifikire? Em bi karesateke din re rû bi rû ne, ya ku weke wê li Filistîn û Filistîniyan piştî têkçûna şerê sala 1948an heta niha nebûye.

Ji ber vê yekê, di mijarên girîng de, divê em tevahî wêneyê bibînin û ne beşek jê.

Bi kurtî, êrîşa mezin a Hemasê ya li ser sînor 1400 Îsraîlî kuştin û jiyana milyonek û nîv Filistînî wêran kir. Ev destpêka rêzê ye, ne dawiya. Ez vê yekê dibêjim ji ber ku gelek kes rastiyê bi xeyaliyê re, di navbera rastiyên xuya û metelokên pêşwext ên dîrokê de, di navbera gengaz û gumanbar de, di navbera beş û rêzefîlmê de, û di navbera nûçeyên têkçûyî û çîroka tevahî de tevlihev dikin.

Ji bo hin kesên ku Netflix û yên din mîna wê temaşe dikin, bûyerên li Xezayê tenê fîlimek dinin. Rastî cuda ye. Xelkê Zîvala Gazayê ne lîstikvan in û Gazze jî ne qonaxek ji dekora darîn e. Ger hûn hûrguliyan xeyal bikin, ew ê we xemgîn an jî dîn bike. Mirovên nexweş bê nexweşxane, zarokên bê şîr, bi hezaran jî li ser rêyan bê nivîn radizin. Yên ku di nav nivînên xwe yên rihet ên luks de vê nabînin. Vîetnam û têkçûna dagirkerên Amerîkî li vir û wir vedibêjin. Xezze û Filistîn trajediya sedsalê ye, ji aliyê akademîk û helbet ji aliyê exlaqî û mirovî ve ne pêkan e ku mirov wê di hevsengiya danberhev û şer de bi cih bike.

Yên ku bi adrenaline bilind dikarin ji êrîşên 7ê Cotmehê çi hêvî bikin? Ew daxwaz dikin ku Filistîniyên qiraxa Rojava rûbirûyê rûbirûbûnê bibin heya ku ew tiştên ku ji erdên xwe mane winda bikin! Ew bang li Misir û welatên Ereban dikin ku şer bikin, û bi awayekî îronîkî ew vê yekê bi redkirina vexwarina qehwe an jî hamburger ji pargîdaniyek Amerîkî re, ji bo protesto û hevgirtinê didin ber hev. Ji aliyê wan ve çi fedekariyeke mezin.

Beriya 7ê Cotmehê jî me dizanibû ku Misir dê şer neke, Erebistana Siûdî, Kuweyt û Iraq dê neft û gazê qut nekin, ku Ebû Mazen dê Osloyê betal neke, eşîrên Urdunî çem derbas nekin, Hizbullah dê êrîşî Beyrûtê û bîst û du welatên mayî bike.Erebî tu tiştî nakin, bêguman ev yek ne surprîzeke.

Ger hûn di nav wan de biryarder bûna, weyê heman tiştî bikira. Tu kes tevlî we nebû û di biryara êrîşê de jî bi we re şêwir nehat kirin. Her weha hûn ê ne ji bo sernivîsek di nûçeyan de, ne jî vîdyoyek li ser TikTok, ne jî ji bo we li Qada El-Irada çepikan bidin, welat û gelê xwe hilweşînin.

Ji bo agahiya we, Viyetnam, ku hinekan serê me jê re hejandin, şerekî di navbera Viyetnamên perçebûyî de bû. Başûr, bi Amerîkiyan re, li dijî Vîetnamên Bakur ên komunîst, ji şerên Şerê Sar bûn, wek Kamboçya û Afganîstan.

Hamas ne Viyet Kong e, ne jî Xeze Vîetnam e. Şerê Vîetnamê kurt e, tenê 20 sal e, ji şerê Hûsiyan li Yemenê kurttir e! Derbarê Filistînê de, ev nakokiyeke ku zêdetirî 80 sal in berdewam dike û bi rastî jî 120 sal in. Ger muqayese pêwîst be, em dikarin dersan ji nakokiyên wek Îrlanda Bakur an jî Kurdan bibînin.

Îsraîlî ne Amerîkiyên ku ji ber windahiyan westiyane û çenteyên xwe vala hildigirin, îxlalên Iraq, Afganîstan û Vîetnamê ne rast in, ev nakokiya di navbera du gelan de ye û divê çareseriyeke siyasî hebe ku her du alî li ser li hev bikin.

Di êrîşên 7’ê Cotmehê de yekane yê ku winda kir Filistînî ne, Îsraîliyan jî tevî kuştiyên xwe yên zêde jî firsend dîtin ku hesabên xwe biqedînin. Ji xeynî Îsraîliyan gelek kes jî hesabên xwe hene, dixwazin ji zirarê dûr bikevin, yan jî hinek berjewendiyan destve bînin.Di nav van welatan de yên berbiçav wek Rûs, Îranî, Tirk, Sûriyeyî, Erebên Kendavê, Misir, Iraqî hene. Felestînî tenê windaker e.

Ma ev tê wê wateyê ku divê Filistînî teslîm bibin? Ji bo axaftina mayîn …

Werger ji El şerk El ewset

Ebdulrehman El-Reşîd
Rojnamevan û rewşenbîrê Erebistana Siûdî, sernivîserê berê yê rojnameya Eşerq El-Ewset û kovara El-Majalla û rêveberê giştî yê berê yê kanala El-Erebiye.