Li Tirkiye krîza lêpirsîna Fonê berdewam e. Rojane hinek navên nû derdikevin holê. Roja ku lêpirsîna Fonê ji aliyê Dadgehê ve hatî destpêkirin heta niha çi rûdaye û kî hatine girtin çerçoveyekî pêşkêşî xwendevana bikin.
Herî dawî Ertan Aydin, parlamenterê berê yê AKPê û şêwirmendê serokwezîr, ku di çarçoveya lêpirsîna fonê de hatibû binçavkirin, cezayê hepsa malê danê.
Aydin kampanyaya serokatiyê ya AKPê ya 2023an birêve dibir, ku wan jê re digotin “Sedsala Tirkiyeyê”.
Lêpirsîna Serdozgeriya Giştî ya Stenbolê ya li ser fonên têkildarî danûstandinên li bazarên sermayeyê berdewam dike.
Aydın, ku prosedurên wî li qereqola polîsan qediyan, birin Dadgeha Çaglayanê.
Piştî ku îfadeya xwe da dozger, Aydin bi daxwaza girtinê sewqî dadgeha sulhê hat kirin.
Li gorî Anka, biryara kontrola dadwerî li dijî Aydin bi awayê girtina malê û qedexekirina sefera derveyî welêt hat dayîn.
Lêpirsîna Fonê
Di 17ê Îlonê de, Lijneya Bazara Sermayeyê (SPK) biryar da ku 131 fonên veberhênanê yên aîdî heft şîrketên rêveberiya portfoliyoyê tasfiye bike. Hin ji fonan nekarîn deynên xwe bidin.
Fonên ku ji bo bazirganiyê hatine girtin aîdî şîrketên TERA, PUSULA, HEDEF, ATLAS, A1, PARDUS, û BULLS PORTFOLIO ne. Pêvajoya tasfiyeyê, ku dê ji hêla İş Bankası û Ziraat Bankası ve were meşandin, dê şeş mehan bidome.
Berî dawiya Îlonê, hejmara kesên ku di lêpirsîna Serdozgerê Giştî yê Stenbolê de hatine girtin, di nav de rêveberên şîrket û portfoliyoyê û Cîgirê Serokê berê yê Banka Navendî, gihîştibû 85 kesan.
Di 26ê Îlonê de, hate îdiakirin ku Wezîra berê ya Malbat û Polîtîkayên Civakî û Cîgira Serokê AKPê Fatma Betül Sayan Kaya 21 qat û mêrê wê jî heşt caran ji fonê qezenc kiriye, û cotê di destpêka mehê de bi tevahî 2.17 milyar Lîreyên Tirkî kişandine. Kaya bêbersiv hişt û tenê ji karên xwe îstifa kir. Di 29ê Îlonê de, Serdozgerê Giştî yê Stenbolê derbarê cemidandina mal û milkên Kaya û mêrê wê Îlyas Kaya de noteyek ji hemî saziyên têkildar re şand.
Li gorî Ajansa Anadolu (AA), di 6ê Cotmehê de, Sayan Kaya û mêrê wê Îlyas Kaya ji bo vegerandina dahata fonê serlêdan kirin. Serdozgeriya Giştî ya Stenbolê ji bankayan re nameyek şand û daxwaza destûra vegerandinê kir.
Serokê Lijneya Rêvebir a Banka Adil Katılım, Alî Emre Ballı, ku navê wî di lêpirsîna fonê de hatibû behskirin, di 6ê Cotmehê de di otomobîla xwe de mirî hat dîtin. Di 30ê Îlonê de, tedbîrek tedbîrî li ser mal û milkên 30 kesan, tevî Balcı û Mustafa Yazıcı, kurê endamê AKPê Hayati Yazıcı, hat danîn; ev tedbîr roja din, 1ê Cotmehê, hat rakirin.
Di 7ê Cotmehê de, Serokê Koma AKPê Abdullah Güler ragihand ku ew avakirina komîsyonek parlementoyê ji bo lêpirsînê nehewce dibîne û got, “Dadwerî dixebite.”
Di 8ê Cotmehê de, Wezîrê Xezîne û Darayî Mehmet Şimşek ragihand ku pereyên 43,000 beşdarên fonê ji bankayan re hatine veguhastin, û di 9ê Cotmehê de, Wezîrê Dadê Akın Gürlek ragihand ku 187 milyar Lîreyên Tirkî ji qezencên fonê yên neqanûnî hatine tespîtkirin.
Di 13ê Cotmehê de, Serokatiya Ragihandinê ragihand ku pêvajoya tasfiyekirina 49 fonên mayî yên şîrketên A1, Bulls, û Pardus, ku bi tevahî 34.1 milyar Lîreyên Tirkî ne, dê heta dawiya hefteyê biqede.
Di 14ê Cotmehê de, Şimşek piştî lêpirsîna pêşîn a ku ji hêla Serdozgeriya Komarê ya Stenbolê ve hatî xwestin, destûr da ku lêpirsîna serokê berê yê SPK (Lijneya Bazara Sermayeyê) Îbrahîm Ömer Gönül were kirin.
Di 19ê cotmehê de Alîkarê Wezîrê Xezîne û Darayiyê Osman Çelîk daxwaza teqawidbûnê kiribû, Serokê Lijneya Piyaseyên Sermayeyê (SPK) Mahmut Sütcü jî bi hinceta “pirsgirêkên tenduristiyê” îstifa kiribû.
Di 21’ê Cotmehê de biryara girtinê ya nû hatibû dayîn û piştre 36 kes hatibûn binçavkirin. Piştî lêkolînên li ser hîseyên Işiklar Enerji ve Yapı Holding A.Ş. (IEYHO), Vişne Madencilik Üretim Sanayi ve Ticaret A.Ş. (VSNMD), Odine Solutions Teknoloji Ticaret ve Sanayi A.Ş. (ODINE), û Tera Finansal Yatırımlar Holding A.Ş. (TRHOL).
Di nava kesên hatin binçavkirin de Serokê Lijneya Rêveberiya Holdînga Altinbaş Înan Altinbaş û Şêwirmendê berê yê Serokwezîr Ertan Aydin jî hene. Hemû mal û milkên malbata Altinbaş jî hatin cemidandin. Pênc kes, tevî Nusret Altınbaş, Cîgirê Serokê Lijneya Rêvebiriya Altınbaş Holding, têne lêgerîn.
Wezîrê Dadê Akın Gürlek hejmarên derbarê lêpirsînê de heta 21ê Cotmehê wiha eşkere kir:
Hejmara kesên ku li dijî wan tedbîr hatine girtin: 404
Girtî: 88
Bi kontrola dadwerî hatine berdan: 195
Firarî: 42
Kesên ku di bin tedbîrên tedbîrî de ne: 351
Rêxistinên ku di bin tedbîrên tedbîrî de ne: 102
Tedbîr bi gelemperî desteserkirina mal û milkê, cemidandina hesabên bankayê û pêşîgirtina li veguhestina milkê nekêşbar vedihewîne.
Di 22ê Cotmehê de, pêşnûmeqanûnek derbarê tasfiyekirina fonê de ji Parlamentoyê derbas bû. Li gorî qanûnê, dravdanên demkî yên wê mîqdarê dikarin ji mal û milkên tasfiyekirî yên fonê ji bo veberhênerên ku mîqdara veberhênana wan a net ji 1 mîlyon Lîreya Tirkî kêmtir e, û ji bo veberhênerên ku mîqdara veberhênana wan 1 mîlyon Lîreya Tirkî an jî zêdetir e, heya herî zêde 1 mîlyon Lîreya Tirkî werin kirin.
Di 23’ê Cotmehê de ji 36 kesên ku hatibûn binçavkirin 11 kes hatibûn girtin, 5 kes hatibûn berdan. Di lêpirsînê de hejmara kesên hatin binçavkirin derket 99an.
Di 24ê cotmehê de Midûrê Giştî yê berê yê Türkiye Sigorta û Türkiye Hayat Emeklilik Taha Çakmak hatibû binçavkirin.
Îro (24ê Cotmehê) Serokê Lijneya Rêvebiriya Holdînga Altinbaş Înan Altinbaş û Midûrê Giştî yê berê yê Türkiye Sigorta û Türkiye Hayat Emeklilik Taha Çakmak jî di nav de 15 kes hatin girtin.
Navên din ên hatin binçavkirin wiha ne:
Rêvebirê Portfolio Pardus Rüstem Karakaya
A1 Capital Investment Securities Inc. Gerînendeyê Kirrûbirrê Burak Poyraz
Endamê Lijneya Rêvebiriya Holdîngê ya Hedefê Omer Eryılmaz
Endama Lijneya Hevkariya Veberhênana Sermayeya Hedef Neda Soydan
Rêveberê Portfolio Hedef Mustafa Zekî Kayahan
Gerînendeyê Portfolio Hedef Anıl Tokat
Pardus Portfolio Manager Ali Cesur
Gerînendeyê Portfolio Pardus Furkan Açar
Osman Saraç
Mehmet Alî Gedîk
Fatih Uğur
Ömer Ejder
Hakan Eryılmaz
Selay Turhan Înce, Ebru Avci, Canan Ozdemîr, Abdullah Dal, Seda Tarim Kocabalkan, Feyza Gozde Ozdemîr û Erhan Tunç bi kontrola edlî hatin berdan.
