راوەستاندنا شهر دكاره مهرجێن ههرێمێ بده گوههرتن
نابێ رێ ل بەر راوەستاندنا شهر بێ گرتن
ئهشكهرهكرنا ههڤدیتنێن ب سهرۆكێ پەكەكە ئابدوڵا ئۆجالان ره, وهكه هنهك جاران پێڤاژۆیهكه دن ئا نوو دهست پێ كر.
بهری نها ژی ههڤدیتن دهست پێ كریبوون و د ئەنجاما ڤان ههڤدیتنان ده پێڤاژۆیا خابور و ئۆسلۆیێ پێكهات, لێ ب سهر نهكهتن. سهدهمێ ب سهرنهكهتنێ پر هاته گۆتوبێژ كرن. لێ یا ههری گرینگ دهولهتێ ژی و سهرۆكێ پەكەكە ژی ئەڤ سهرنهكهفتنا ڤان پێڤاژۆیان و گهلهك بوویهرێن دن كو ئەڤ پێڤاژۆ ژ هۆلێ راكرن وهك پرۆڤەكاسیۆنهكێ ل دار خستن.
گهلۆ ئەڤێن كو پرۆڤەكاسیۆن دكن كی نه كو پێڤاژۆیا ڤی شهرێ قرێژ بسهكنین و سابۆته دكن؟ بههسا ڤێ یهكێ چهندی كو ب ئاوایهكی ڤهكری نایێ كرن, لێ بهلێ خوهدێگراڤی ببێژن دهولهتا كوور.
بێگومان ئەڤ رێخستنا تاری چاوا كو خوه د نێڤ دهولهتا تورك ده ب جیھ كریه, ئەوكاس د ناڤا پەكەكە ده ژی ههیه و ههر دهم ب ئاوایهكی ڤان قۆناخێن ئەرێنی سابۆته دكه.
لێ دخوهیێ ڤێ جارێ رهوش هنهكی جودا یه. بهری ههر تشتی, دڤێ تهجرووبه ژ بوویهرێن بهری نها هاتبن وهرگرتن. ل گۆرا ڤێ ژی, دڤێ ههولدان ههبن كو ئەڤ پێڤاژۆ ژی نهیێنه سابۆتهكرن. لێ ئەگهر ئەڤ ژی ب ئاوایهكی بێته سابۆته كرن, مومكنە كو دهستپێكا پێڤاژۆیهكه دن پر زههمهت ببه.
ههركهس دزانه كو كهس د ئالیێ لهشكهری ده سهركهفتن ب دهست نهخستیه. سهركهفتنا لهشكهری ژی ل ڤێ ههرێمێ نه وهلێ هێسانە. ئالیهك دبه كو زێدهتر ژ ئالیێ دن بكوژه, یان ژی دهمهكە كورت دە كێ ب چهلاكیهكێ ب سهر دكهڤه, لێ ئالیێ كو وەندا دكه گهلێن ههر دو ئالیانە. پێڤاژۆ یا سیاسی و تهڤگهرا ئازادی خوازا كوردە.
یێ كو د شهر ده ب سهر دكهڤن, ئەون كو سیاسهت ب خوینا زارۆك و گهنجێن كوردستانێ دكن. ئەون یێن ل سهر بەرژەوەندیا ڤی شهری دژین و د جڤاتێ ده ژ خوه ره جههكی “ب روومهت“ پهیدا دكن. ههر وهها ئەون كو یێن تهنێ ب سیاسهتێ بازرگانی دكن.
ژ بۆ ڤێ یهكێ راوەستاندنا ڤی شهری ئارمانج چ دبه بلا ببه, گاڤهك ئەرێنی یه و د ڤێ قۆناخێ ده ب بهرژهوهندیێن كوردان ره دگونجه.
ژ ئالیهك دن ڤه ل توركیهیێ ژ بلی پارتیا نیژادپهرهست (مەهەپە), ههركهس ب ئاوایهكی جودا پشتگریا ڤێ پێڤاژۆیا نوو دكه.
وهكی دن, سهرۆكێ كوردستانێ ب داخویانیهكێ پشتگریا خوه ژ بۆ راوهستاندنا شهر و دهستپێكرنا رییا دیالۆگێ راگهاندن. بێ گومان د ڤێ بابهتێ ده ههلوهستا سهرۆكێ كوردستانێ ژی پر گرینگە.
د بنگهها خوه ده ئەڤ تشتێن كو تێنه كرن, ژ بوویهرێن ههرێمێ نه جودا نه. بهلكی ژی ئەڤ, ئەنجاما سیاسهتا كو ل ههرێمێ تێ كرن ب خوه یه. سهرۆكێ كوردستانێ ئیرۆ ئاكتۆرهكی ههری مهزنە د سیاسهتا رۆژهلاتا ناڤین ده, ئەڤ یهك ژ ئالیێ پسپۆرێن سیاسی یێن ههرێمی و جیهانێ ژی وهلێ تێ قهبوول كرن.
ژ ئالیێ بهرپرسێن ئاك پارتی و حكومهتێ ڤه ژی, داخویانیێن ئەرێنی و نهرم تێنه داین. ههروهها بەدەپە و ئالیێ پەكەكە ژی, داخویانیێن ب هزر بن ژی, لێ ئەرێنی ددن.
ب ئاوایهك گهلهمپهری مرۆڤ دكاره بێژه كو پرانیا ئالیێن سیاسی ب ئەرێنی ل داویبوونا ڤی شهرێ قرێژ دنێرن.
نها ئەڤ پێڤاژۆیا كو دهست پێ كریه, تو جار پرسا كورد ل باكورێ كوردستانێ چارهسهر ناكه. لێ دكاره شهر راوەستینە. راوەستاندنا شهر, جڤاتا كورد كو ژ بهر شهر سهرۆبن بوویه و د ناڤێ ده كو زیانێن مهزن پهیدا بوونه, وێ نۆرمالیزه بكه, ب ئاوایهكی دێ هشێ خهلكێ بێته سهرێ وان. هنگێ دێ گهلێ كوردستانێ ب خوه رێیا خوه ببینه و د ژیانهكه ئارام ده مرۆڤ بههتر ب ئاكلانه دكاره بفكره و ببه خوهدیێ ههلوهستهكه راستهقینه.
دهما مرۆڤ پشگریا پێڤاژۆیهكێ دكه, ئەڤ نایێ وێ واتهیێ كو مرۆڤ سیاسهتا ئالیێن پێڤاژۆیێ كو پێكتینه باش دبینه. ئەگهر ئەنجام ژ بۆ بهرژهوهندیێن نهتهوی باش به, مرۆڤ ل گۆر باوهریا خوه وێ دهمێ ئەرێنی دبینه.
ژ بۆ ڤێ ژی, ئەگهر راوەستاندنا شهر ببه ئەنجاما ڤان ههڤدیتنان, دێ تشتهك باش بێته هۆلێ. ئەڤ یهك دكاره ببه دهستپێكا گهلهك بوویهرێن ههرێمی ب خوه ژی. ئەڤ یهك ژی دكاره پێوهندیێن ههرێمی و تهوازنێن سیاسی یێن ل رۆژهلاتا ناڤین ژی, بدن گوههرتن.
06.01.2013
دارا بیلهك
