Mehmet Uçum, Şêwirmendê Serokkomar û Cîgirê Serokê Lijneya Polîtîkayên Hiqûqî ya Serokkomariyê, li Qesra Çankaya bi rojnamevanan re civiya û derbarê destûra nû, pêvajoya “Tirkiyeya Bê Teror”, Qanûna Kar a Tirkiyeyê û rêziknameyên cezayê darvekirinê de nirxandin kir.
Mehmet Uçum derbarê hilbijartinên pêşwext de daxuyaniyek girîng da û got ku bi piranî eşkere ye ku hilbijartin dê di Adar an Nîsana 2028an de were lidarxistin û got, “18 meh mane heta hilbijartinê.”
Uçum diyar kir ku wekî Lijneya Polîtîkayên Hiqûqî, wan bi Wezîrê Dadê re li ser rojeva destûra nû nîqaş kirine û xebat dê li ser perspektîfa siyaseta hiqûqî, bingeh û prensîbên destûra nû berdewam bike.
Uçum destnîşan kir ku hewcedariya destûra nû nikare tenê li gorî hêviyên siyasetmedaran were nirxandin û diyar kir ku divê daxwaz û pêdiviyên gel werin berçavgirtin.
Uçum, bi bîr xist ku daxwaza destûreke nû li Tirkiyeyê bi salan e di rojevê de ye û diyar kir ku ji sala 1987an vir ve hewcedariya destûreke nû û sivîl tê nîqaşkirin. Wî destnîşan kir ku partiyên siyasî di hilbijartinên berê de soza destûreke nû dane û niha serdemek dest pê kiriye ku mijarên konkret dê werin nîqaşkirin.
Der barê armanca ku Serokomar Erdogan di 1ê Cotmehê de danîbû de, Uçum got, “Em dikarin 1ê Cotmeha 2026an wekî roja destpêkirina pêvajoya nivîsandina destûreke nû destnîşan bikin.”
Wî got ku di dema mayî de dikare pêvajoya gihîştina rewşenbîrî ya destûra nû were dîtin û amadekirina destûreke nû di dema 29emîn a parlementoyê de piştî hilbijartinên 2028an dikare bibe armancek bingehî.
Uçum tekez kir ku destûreke nû û guhertinên destûrî pêvajoyên cuda ne û prosedurên heyî yên ji bo guhertinên destûrî rasterast nikarin ji bo nivîsandina destûreke nû werin sepandin.
Uçum, bi bîr xist ku pergala heyî ji bo guhertina destûrê dengê erê yê 360 endamên parlementoyê hewce dike, û ku referandûm bi 400 an jî zêdetir dengên erê vebijarkî ye, û diyar kir ku di rewşa destûreke nû de, erêkirina gel mecbûrî ye.
Uçum got, “Ji perspektîfa meşrûiyeta hejmarî ve, her çend 550-600 parlamenter erê bikin jî, destûreke nû bêyî referandûmê nikare bikeve meriyetê. Pesendkirina dawî dê ji gel were.”
Uçum tekez kir ku pêvajoya destûra nû divê bi îradeya gel dest pê bike û biqede, û diyar kir ku destûreke ku bi lihevkirinek civakî ya berfireh tê qebûlkirin dikare ji dengdana gel a bi piştgiriyek xurt jî derkeve holê.
Uçum, li ser pêvajoya Tirkiyeyek bê teror jî şîrove kir û diyar kir ku Parlamentoyê, berî ku bikeve nav betlaneyê, rêziknameyeke girîng a qanûnî bi dengên erê yên 467 parlamenteran bicîh anî.
Uçum destnîşan kir ku Lijneya Çavdêrî û Nirxandinê li gorî qanûna ku di 10ê Tebaxê de hatiye derxistin hatiye damezrandin û dest bi xebata xwe kiriye, û lijneyê jî komîteyên xwe yên binî destnîşan kiriye.
Wî diyar kir ku pêvajo dê li gorî qonaxên nasname, piştrastkirin û ragihandinê yên ku di qanûnê de hatine pêşbînîkirin bidome, û kesên di çarçoveya qanûnê de dê di heyama serlêdanê ya şeş mehan de werin nirxandin.
Uçum diyar kir ku îhtîmaleke mezin heye ku biryara Lijneya Ewlekariya Neteweyî (MGK) berî dawiya salê were ragihandin, û got ku “dibe ku bigihîje wê astê ku tiştê ku were kirin berî nîvê yekem ê 2027an were bicîhanîn.”
Wî her wiha diyar kir ku Lijneya Çavdêrî û Nirxandinê dê di qonaxên paşîn ên pêvajoyê de daxuyaniyên berfireh bide.
Di çarçoveya pêvajoya “Tirkiyeya Bê Teror” de, Uçum di bersiva pirsên li ser rewşa Abdullah Öcalan de diyar kir ku rewşa girtina Öcalan naguhere û cezayê wî nayê taloqkirin.
Dema ku nirxandinên li ser afirandina qadeke pêwîst ji bo bicihanîna erkên Öcalan kir, Uçum diyar kir ku dema ku dem were, dibe ku serdanên vekirî gengaz bibin, lê divê ev yek wekî îmtiyaz neyê hesibandin.
Uçum destnîşan kir ku nirxandinên Serokê MHP Devlet Bahçeli li ser vê mijarê girîng in.
