Civakîbûn divê çewa be


Dezz Deniz

Min du caran başûrê Kurdistanê ziyaret kir û ez diramînim ku kurtedemek şûnde dîsa ziyaret bikim. Li wê derê zêde hevalên min nînin. Lê belê ez bi ziyaretkirina gelê xwe ku ji min hez dike û hemûza xwe ji min re vedike û welatê xwe, gelek şad dibim. Bajarekî ku her roj mezin dibe û pêşve diçe heye li wê derê; Hewlêr.

Weberhênanên karsazên ji hemû deverên cîhanê hatine mijara gotinê ye. Her carê diçimê, dibînim ku mezintir bûye û moderntir bûye. Lê belê tiştekê kêm dimîne ko, mirov diçe wê derê mirov aciz dibe. Li wir, hebûna navendên mezin yên danûstandinê, firoşgehên mezin, siwareyên modern û avabûna vîlayên ku çavên mirov diqemşin, bes nîne. Qadekî civakê nehatiye damezirandin.

Ciwan, zarok û jin di demên xwe yên vala de anko di betaliyê de çi karî dikin? Dema ku mirov aciz dibe, ciyekî wek kafeteriyakî an jî atoliyekî ku mirov bi hevalên xwe yên jin yan mêr re rûnê zêde tuneye. Mirov çewa ew qas dema xwe di malê de dibuhurîne ez matmayî dimînim.

Çima tu kes vê kêmasiyê nafikirê û weberhênanên wiha nakin?
Ji bo ku jiyana civakî dewlemend bikin tu kes kilûbên werzşê, dibistanên danisê, helbestê, muzîkê, yên wêneyê, atoliyeyên peykersaziyê çênakin. Malên dengbêjan û Cafeyên rocik yan jî rapê nînin.

Bes ji bo karsazên wer in wê derê mekanên wek gazînoyekî bikar bînin, xwe li diltêr bikin min dît ku hin cih hatine damezirandin. Lê belê gelê me divê çi bike? Diyare ku cihên parikê û nawendên kirîn û firotinê, firoşgeh mirovên civakekî diltêr nakin. Anko, Kurdistana ku her roj mezintir dibe û aboriya wê ya dewlemend her roj dewlemendtir dibe, ne tenê bi dîtina derve yî, divê bi naveroka xwe jî biguhere. Guherîna zîhniyetê jî pêwîst e. Divê mirov ferasetên feodal û kevneperest hilweşîne. Cudatiya civakî û perwerdeyê dibe sedema tereznên navbeyna çînên cuda.

Turkiya, di demên dawîn de ji bo başûrê Kurdistanê; dibêje turikiyeya dûyem. Kanalên tv yên ku rêzeflmên wan û yên ereban werdigerînin kurdî, hunermendên kurd yên ku wan teqlîd dikin û her roj bi çanda erabeskê civakê ditamînin, pêwîste li xwe bipirsin da ku gelo bi kedekî rastî xebatê ji gel re dikin an na. Heke wisa biçe bi rastî jî emê ciwaniyek ku xweziya xwe bi „Polat Elemdar“ kurtlar vadis (Newala Goran) anî ye bi afirînin. Wezareta me ya çandê, pêwîste alîkarî bide xebatên çand û zimanê kurdî da ku xizmeta baştir pêk werînin, ji bo teqlîda gelên cuda nebe, ji binê bandora wan derikevin, alîkariya sînemagerên kurd pêwîste.

Akademiyên çand û hunerê divê zêde bibin, çand û wêjeya kurdî divê bi zarokan, bi ciwanan were fêrikirin, mihirîcanên kuçeyan yên çandî divê bên sazkirin. Divê çanda me bi turîstên ku tên welatê me be danasandin û pêşiya pişaftinê divê bê girtin. Ez hêvîdarim ku ev banga min ewê erênî bê fêmkirin.

Dezz Deniz/Evro

Nêrînek

  1. “Min delêm pare xoshe to delê kûltûr”.\r\n\r\nRêzdar Deniz, ti stratejiyên hikûmetên Bashûr ên xizmeta daxwazên te bikin nîne. Masî ji serî ve dirize..\r\n\r\nKurdistana Azad tenê riya shêxên Ereban daye ber xwe. Daniella Mîterand jî di parlamenê de heman tisht got. Ew dixwazin 4 jinan bikin, bi kevchiyên zêrîn birincê bixwin.\r\n\r\nBo hikûmetên Bashûr bes pere, dewlemendî, berjewendiyên maddî girîng in. Xema wan nîne kûltûr, estetîk, huner, hilberîn. Ma te dîtiye..\r\n\r\nBila kes kesê nexapîne. Nikare bixapîne jî.\r\n\r\nDerman:\r\n\r\n- Ambargo û astengiyên bo Bakuriyan hene, divê rabin. Bihêlin bila xelkê Bakur werin Bashûr bibînin. Xelkê Bakur ji aliyê sosyalîteyê ve pêshketî ye. Xelkê Bakur dizane assîmîlasyona Tirkan chawa dibe.\r\n\r\n- Hikûmet divê pere ji bo chandiniyê xerc bike. \r\n\r\n- Alîkariyên maddî yên didin xelkê divê werin rakirin. Xelkê Bashûr pirr tembel e.\r\n\r\n- Hikûmet hêdî hêdî xwe ji sîstema berê ku wekî federasyona eshîran bû, dûr bixe. Ne serokên eshîran divê qanûnan bingeh bigire.\r\n\r\n- Kampanyayên rohnîkirinê bo pêshîlêgirtina bertîlxwariyê lidar bixe.\r\n\r\n- Baregehên dizî û yên ashkereyî yên Tirkiyeyê vebigire, hêza wê nîne kontrol bike.\r\n\r\n- Rê nede împeryalîzma Tirkan, qet nebe kûltûrîmperyalîzmê. Tirkan xwe di welatekê de bicih kirin, zû zû dernakevin, tehrîb dikin. Hema li Almanyayê binêrin. Tirk karker cûn wir, niha bûne 4 milyon.\r\n\r\n- Birakujî êdî nîne lê birakuj hêj jî li ser kar in. Gelek kes û devedor, nahêlin yekîtiya navxweyî chê be. Nahêlin Bakurî û Bashûrî li hevûdu germ bibin.\r\n\r\n- Qet nebe 6 fabrîkan vebike. Fabrîkek bo hilberîna rûn, yek bo shekir, yek bo shîrînayiyan, yek bo ard (arvan), yek bo gaza natûr ango bo pêdiviyên kulînê (mitbaxê) û yek jî hilberîna qumasê. Perê wan nîne em di nav xwe de berhev bikin.\r\n\r\nEyb e serm e, fedî ye hûn Bashûrî rûn û shekir dikirrin bi xwe chênakin. Fedî ye hûn di nava ewchend pereyan de nikarin chend fabrîkan vebikin. Li destên Tirkan dinêrin.\r\n\r\nRêzdar Deniz, 90 salên parchebûnê ji me gelek tisht birine. Bi Xwedê ez dema Bashûriyan dibînin, dibînim ku ji serî heya binî xwe shibandine Ereban. \r\n\r\nTeralî, kêfxweshî, sivikî, tehrîbkarî, girkolayî û bêestetîkiya Ereban gelek bandor li wan kiriye. \r\n\r\nHelbet ê me jî Tirkan mala me mîrat kirine. Lê ferqeq heye, em ji rexneyan dilê xwe nagirin lê ew digirin. \r\n\r\nSipas bo keda te, bi pênûsa te.

Nerîna min :