Şi û Putin têkiliyên xwe wekî “baş” bi nav kirin…
Şi Jinping di hevdîtinên xwe de bi Vladimir Putin re, çend roj piştî serdana Donald Trump bo Pekînê, têkiliyên “xurt” ên Çîn-Rûsyayê pesnê xwe da, her du rêber civiyan da ku tekez li ser hevpeymaniya xwe bikin.
Putin li derveyî Hola Mezin a Gel li Pekînê ji aliyê Şi Jinping ve bi awayekî pir dişibihe pêşwazîkirina Trump a hefteya borî, bi stranên zarokan û muzîka leşkerî.
Zimanek germtir û rexneyên li ser Amerîkayê
Zimanê axaftinan pir germtir bû. Li gorî medyaya fermî ya Çînê, Şi Jinping ji serokê Rûsyayê re got ku Pekîn û Moskowê “bi berxwedanek ku hîn jî xurt e, baweriya siyasî ya hevbeş û hevrêziya stratejîk bi berdewamî kûrtir kirine.”
Di destpêka hevdîtinan de, her du serokan bi lez têkiliyên taybetî yên welatên xwe pesnê xwe dan û peymanek “hevkariya dostane” dirêj kirin.
Putin ji Şi re got, “Rojek jihevqetînê mîna sê payîzan e,” û behsa hevokek çînî kir, û got ku têkilî gihîştine “asteke bêhempa” tevî “faktorên derveyî yên nebaş”.
Bi îşareteke eşkere bo Dewletên Yekbûyî yên Amerîkayê, Şi Jinping hişyarî da li ser “meylên dijber ên yekalî û hegemonîk ên berbelav”.
Berevajî serdana Trump, ku daxuyaniyek hindik çêkir, Putin û Şi roja Çarşemê rêze peymanên bazirganî, medyayê û enerjiyê îmze kirin.
Kremlin berê gotibû ku dê li ser “mijarên herî girîng” ên wekî Ukrayna, Îran û têkiliyên bi Dewletên Yekbûyî yên Amerîkayê re bisekinin. Rûniştin nêzîkî saetek û nîvek dom kir.
Berdevkê Kremlinê Dmitry Peskov got ku her çend her du alî li ser rêya boriyê gihîştine “têgihîştinek bingehîn”, “bernameyek zelal” tune ye û “hîn jî hin hûrgulî hene.”
Putin got, “Rûsya û Çîn bi awayekî çalak di sektora enerjiyê de hevkariyê dikin. Bê guman, em amade ne ku van hemî celeb sotemeniyan ji bazara Çînê re peyda bikin.”
Li ser Îran û Ukraynayê, Pekîn û Moskow xwedî pêşîniyên cûda ne. Şi ji Putin re got, “Agirbesteke berfireh pêwîstiya herî lezgîn e, ji nû ve destpêkirina şer ne guncaw e û girîng e ku danûstandin berdewam bikin.”
Li ser mijara Ukraynayê, medyaya fermî ya Çînê got ku her du serokan li ser vê mijarê axivîne, bêyî ku hûrgiliyên din bide.
Putin got ku Rûsya û Çîn “pabendê siyaseteke derve ya serbixwe û serwer in. Em helwesta bêalî ya aliyê Çînê li ser rewşa Ukraynayê bi awayekî erênî dinirxînin û daxwaza Çînê ya ji bo lîstina roleke avaker pêşwazî dikin.”
