M16:Me du sal berê bi HTŞê re li Sûriyê têkilî danîn

Serokê Îstixbarata Derve ya Brîtanî MI6, Moore, li Stenbolê ragihand: Me du sal berê bi HTS (Ahmet Shara) re li Sûriyê têkilî danî

Duh Richard Moore, serokê MI6, ajansa îstîxbarata derve ya Brîtanyayê, li Stenbolê gotarek pêşkêş kir û eşkere kir ku ajans demek dirêj berî bûyerê bi Heyet Tehrîr el-Şam (HTS), rêxistina ku par rejîma Esed li Sûriyeyê hilweşand, têkilî danîbû.

Moore, ku dê di dawiya vê mehê de ji pênc salan serokatiya MI6 bike, duh sibê li Konsulxaneya Giştî ya Brîtanyayê di serdana xwe ya Stenbolê de, gotarek pêşkêş kir û li hember komek nûnerên çapemeniya Tirk û biyanî axivî.

Moore, ku berê ji destpêka sala 2014an heta dawiya sala 2017an wekî balyozê welatê xwe li Enqerê xebitî, li ser dema xwe ya serokatiya MI6 nirxandinek pêşkêş kir. Di axaftina xwe de, Moore mijarên wekî pirsgirêkên ku rêxistin di avhewaya gerdûnî ya guherbar de pê re rû bi rû ye û têkiliya di navbera îstîxbarat û teknolojiyê de nîqaş kir, di heman demê de bi taybetî li ser şerê Ukraynayê, nirxandinên gefên derbarê Rûsya, Çîn û Îranê de û rewşa li Xezeyê jî tekez kir.

Me feydeyên têkiliya xwe bi HTS re dîtin.

Lê belkî surprîza herî girîng a axaftina wî gotinên Rêvebirê MI6 li ser Sûriyê bûn. Moore destnîşan kir ku di dema serokatiya wî de ew bi rêze krîzên neçaverêkirî yên li derveyî welêt re rû bi rû mane, di nav de daketina Sûdanê nav şerê navxweyî, hilweşîna hikûmeta Ganî li Afganistanê, û dawiya rejîma Esed, ku 53 salan li Sûriyê hukum kiribû.

Piştî vê çavdêriyê, Rêvebirê MI6 got, “Em bi şiyana xwe ya avakirina têkiliyên demdirêj serbilind in ku di demên krîzê de girîng derdikevin… Bi avakirina têkiliyek bi HTS re salek an du sal berî ku ew Beşîr el-Esed hilweşînin, me rê li ber vegera hikûmeta Keyaniya Yekbûyî di nav çend hefteyan de vekir.”

“Sûriye mînakek baş e: Ger tu bikaribî li pêş xêzê bimînî, dema ku tişt ji nişkê ve ji ya ku tê hêvîkirin zûtir diçin, ew bi rastî alîkariya te dike… Ev jêhatîbûn pêdiviyek bingehîn a MI6 ye. Ez difikirim ku em di vê yekê de pir baş in, wekî ku em berê jî bûn… Rêveberê CIA John Ratcliffe vê dawiyê ji min re got, dema ku em li ser hin xebatên hevbeş nîqaş dikirin, ‘Hûn jî xortên pir bilez in…'”

MI6 têkiliya xwe bi HTS re qebûl dike

Girîngiya daxuyaniya Moore ev e ku ew cara yekem e ku îstîxbarata Brîtanî bi fermî têkiliya xwe bi Hayat Tahrîr el-Şam (HTS), rêxistinek ji El-Qaîdeyê li Sûriyê, berî hilweşandina Beşar el-Esed qebûl kiriye.

Moore vê gavê wekî gavek pêşîlêgirtinê pêşkêş dike ku têkilî û tevlêbûna paşê ya hikûmeta Brîtanî bi rejîma nû ya li Sûriyê re hêsan kir.

Ev daxuyanî di heman demê de rewşek paradoksal jî pêşkêş dike. Di wê demê de ku MI6 bi serokê wê demê yê HTS, Ebû Mihemed el-Colanî (niha wekî Ehmed Şera tê zanîn), ku niha Serokê Sûriyeyê ye, têkilî danî, hikûmeta Keyaniya Yekbûyî HTS wekî rêxistineke terorîst a girêdayî El Qaîdeyê dihesiband û ew di lîsteya cezayan a Konseya Ewlekariyê ya Neteweyên Yekbûyî de danî.

Tirkiyeyê jî bi HTS re têkilî danî

Rewşek wisa piştî hilweşîna rejîma Esed ji bo Tirkiyeyê bi paşverû derket holê. Her çend Tirkiyeyê li gorî biryarên Konseya Ewlekariyê ya Neteweyên Yekbûyî ji sala 2018an pê ve HTS wekî rêxistineke terorîst destnîşan kiribû jî, paşê eşkere bû ku Rêxistina Îstîxbarata Neteweyî (MIT) jî bi HTS re têkilî danîbû.

Wezîrê Derve Hakan Fîdan vê dawiyê di çend hevpeyvînên televîzyonê de diyar kir ku rêxistinê di dema wezîfeya wî ya wekî Rêveberê Rêxistina Îstîxbarata Neteweyî (MIT) de bi serokê HTS Colanî re ji nêz ve xebitî.

Herwiha, rêze raporên çapemeniyê yên piştî hilweşîna rejîma Esed nîşan dan ku hin rêxistinên civaka sivîl ên Keyaniya Yekbûyî di heyama beriya 2024an de bi HTS-ê re, bi serokatiya Colani, têkilî danîne. Lêbelê, daxuyaniya Richard Moore ya duh eşkere kir ku MI6, ne NGOyan, têkiliyên rasterast bi HTS-ê re danîne.