Ew nekarîne “paradigmayê” di çanda xwe de “entegre bikin”. Wan her kes seferber kirin, lê ne rewşenbîr û ne jî civak bersivê nadin. Ew nikarin tevahiya civakê bişînin da ku wê “bicîh bînin”.
Tora Apoîst dibîne ku pêvajo wekî ku ew dixwazin bi pêş ve naçe û li hemberî vê dijberiyek ku li cîhana kurdî her ku diçe bihêztir û berfirehtir dibe, terpilîn. Ew ji bo xilaskirina rewşê, her çend bi nefermî be jî, manevrayên cihêreng bikar tîne.
Li aliyê din rejîm di parlementoyê de yasaya çarçovê bi rêjeyeke rekor a dengan der barê pêvajoyê de derxist, ku di rastiyê de tê wateya tirkkirina kurdan û tevlîbûna wan di nava hikûmetê de, bi saya wê yekê ku PKK xwe fesih bike û dev ji şerê çekdarî berde (ku her kes jê kêfxweş e). Erdogan taktîk û stratejiya xwe gav bi gav bi serkeftî pêk tîne. Ka em berê xwe bidinê ev çikas dûr e?
Werin em li şebekeya ku hîna nekariye civakê di derbarê pêvajoyê de qanih bike binêrin: Ya yekem, pîyonên xwe yên wek D.Kalkan û N.Demirtaş dan pêş. Daxuyaniyên van herdu berdevkan qertên nû da kesên ku Pêvajo rexne dikin. Piştre şebekeyê qasidên xwe yên mayînde û azad pêşkêşî sehneyê kir. Dema ku hewldanên wan têrê nekir, du “akademîsyenên girêdayî” di dawiyê de mafê axaftinê girtin. Ew jî tiştek nebûn. Tora tevlihev û bêçare xuya dike. Sersaxiyên girseyî yên ku veguherî merasîmên cenaze yên bê tabût û merasîmên wefadariyê, pişgiriya ku li bendê bûn neda.
Di dawiyê de, parêzerekî ku endamê Heyeta Îmraliyê ye daxuyaniyek da ku dibêje “Rewşenbîr piştgiriyê nadin pêvajoya aştiyê.” Werin em bi berfirehî şîrove bikin:
* Ev daxuyaniya parêzer rast e, tevî nerazîbûna “akademîsyenekî girêdayî”. Pêvajoya “Tirkiyeya Bê Teror” (an jî dibe ku “Tirkiyeya Bê Kurd” peyvek çêtir be), ku ji hêla rejîmê ve bi hev re bi Öcalan re hatiye destpêkirin û berdewam kirin, ji hêla civaka rewşenbîr û akademîk ve piştgiriyek watedar, mayînde û berfireh negirtiye. Piştgiriya ku Tor bi taybetî ji Akademisyenên Aştiyê hêvî dikir tune bû, ji bilî çend dengên qels!
* Her çend parêzer behsa rewşenbîran dike jî, ew di rastiyê de niyeta xwe ya rastîn eşkere dike: Civak piştgiriyê nade pêvajoyê! Rewşenbîr bi serê xwe ne çîn an tebeqeyek civakî ne. Rewşenbîr tenê dikare rola xwe bi qasî ku ew bîr, wijdan û daxwazên civakê diparêzin bilîze. Ger civak piştgiriyê nede pêvajoyê, çima rewşenbîrek piştgiriyê bide?
* • Ji bilî rewşenbîran, gelo her welatiyekî maqûl û azad-fikir dikare piştgiriyê bide kesekî ku dibêje, “Ez amade me xizmeta we bikim,” an “Em ê bi kêmanî bi qasî MHP-ê stûnek dewletê bin”? Ma ew ê baweriyê bidin komek ku bi fermî xwe wekî rêxistinek terorîst îlan dike? Ma Tor difikire ku tevahiya civaka Tirk û Kurd keriyek mirovan e ku bi korî li pey Rêberê Damezrîner diçin?
• Niha, em li ser rewşenbîran biaxivin. Piraniya rewşenbîran, her çend ne ji paşxaneyên çepgir bin jî, yên ku çepgiriyê, Marksîzmê, tevgerên rizgariya neteweyî û kolonyalîzmê fam dikin, gelo ew ê piştgiriyê bidin kesekî ku formul û tezên bêaqil ên wekî “Ez ji Marks derbas bûm,” “Komun,” “Neteweya Demokratîk,” û hwd. belav dike?
• Torê piştgiriya ku ji Akademisyenên Aştiyê hêvî dikir negirt. Hin ji wan akademîsyenan ji ber îmzekirina daxuyaniyek ku daxwaza aştiyê dikir ji karên xwe hatin avêtin; hinan xwe kuştin, û yên din jî di înşaetê de dixebitin. Ji bilî çend akademîsyenên girêdayî torê, gelo Torê piştgiriyek madî an exlaqî daye vê koma mexdûr a li Tirkiyeyê an jî diyasporayê?
•Yek ji aliyên girîng, belkî jî diyarker, di pênaseya rewşenbîrekî de parastina civakê li dijî hêza serdest e. Dema ku hevpeymaniya AKP-MHP bi rêbazên neqanûnî hemû muxalefetê ji holê radike, ma ne saf e, bi kêmanî, ku meriv hêvî bike ku rewşenbîr piştgiriyê bidin Pêvajoyê? Rewşenbîrê ku hûn piştgiriyê jê hêvî dikin hevalekî wî li sirgûnê ye, yekî din li girtîgehê ye, bêkar e, û ev rejîm bi bêrehmî partiya ku ew piştgirî dike ji holê radike. Di hawîrdorek wisa de, gelo ev rewşenbîr bi rastî dê piştgiriyê bide we?
• Yek ji aliyên nisbeten nû û girîng ên vê mijarê, zêdebûna agahî û belgeyên ku îspat dikin ku tor rêxistinek bêhempe û bêrehm a despotîk e, tevî ku di navê xwe de peyva “demokratîk” bikar tîne. Ma kes dipirse çima rewşenbîran piştgirî nedan Stalîn an Pol Pot?
• Ez bi tesadufî rastî hin akademîsyenan hatim ku dixwazin ne li vir bin û ne jî li wir. Min gemarên wekî “Qanûna çarçove baş e; yên ku li dijî wê derdikevin şer dixwazin” bihîstin. Ew di tengasiyê de ne, rêya navîn wekî rêyek derketinê dibînin, ew dixwazin wêneyek hêviyê nîşan bidin, ew nikarin bi tevahî piştgiriyê bidin pêvajoyê, ew hinekî diqelişin. Bi kêmanî koma rewşenbîr û hunermendên Kemalîst ku xwe wekî Tevgera Berxwedana Neteweyî ya Duyemîn bi nav dikin (her çend ez bi ti ramanên wan re ne razî me jî) vekirî û zelal in, ne dudil in.
Tevgera Apoîst ditekoşe, hewl dide, lê ew dizanin ku ew ê di pêşerojek ne pir dûr de felc bibin. Ji ber vê yekê, ew ewqas nizm bûne ku gefê li mirovan dixwin, tevî hevalên min jî. Wekî din, nakokî û şerê navxweyî di nav refên wan de dest pê kiriye. Mînakî, dema ku hewl didan serdana Qendîl-Îmraliyê înkar bikin, bi rastî jî xwe xistin nav tevliheviyekê. Yekî îdia kir ku “manîpulekirina nivîsê” heye, bi vî rengî hevdîtin piştrast kir. Yekî din bi tevahî înkar kir. Piştre yê yekem got, “Civîn tune bû, lê dibe ku di pêşerojê de hebe.” Girtiyê Îmraliyê bi alîkariya dewletê înkarek bi destnivîs şand. Karbidestekî dewletê, ku wekî “çavkaniyên ewlehiyê” tê binavkirin, jî hevdîtin înkar kir. Lêbelê, dema ku em notên civîna Qendîl-Îmraliyê-MIT-ê, ku bi qasî pirtûkek in, lêkolîn dikin, tiştek bi taybetî nû an jî agahî an nêzîkatiyek hêjayî sernavê tune. Şêwaz a Rêberê Damezrîner e, û naverok jî tam eynî ye. Hevalekî berê bi dîtina perçeyên ji pirtûkên ku Öcalan li Tirkiye û Ewropayê çap kirine, îspat kiriye ku nerînên ku di notên civînê de têne diyar kirin ên ”serok” in.
Ew kesên ku mafê çarenûsî yê neteweya Kurd diparêzin, ew kesên ku li dijî rejîmê radiwestin, ew kesên ku demokrasî, serxwebûn û azadiyê dixwazin, niha bi aramî vê pêşandanê, ku veguheriye lîstikek dibistana navîn, temaşe dikin. Ne hewce ye ku pir mudaxele were kirin an rexne lê were kirin. Endamên torê û alîgirên wan çiqas bêtir biaxivin, ew qas kûrtir dikevin. Beşdariya Çandar jî girîng e. Bila tişt ji bo wan xirabtir bibin. Ew heq dikin. Divê ew kesên ku îradeya xwe radestî giravê kirine, niha berpirsiyariya vê encamê bigirin ser xwe.
Ragıp Duran
Çavkanî:Apoletli Medya (Werger ji Tirkî bo Kurdî / Rojevakurd)
Apoletli Media
